Olietankers: Een zoektocht naar de reden waarom 2016 een teleurstelling was.

Enkele lezers hadden eind vorige week, na het lezen van ons laatste artikel over de volatiele koersevolutie van droge bulk rederijen, wat vragen in verband met de olietanker business. Dit interesseert ons eigenlijk ook wel enorm aangezien het rond olie draait en dit, zoals trouwe lezers weten, onze dada wel is. Daarom hebben we besloten om ons artikel rond de cannabis hype te verschuiven naar volgend weekend en het eerst te hebben over Euronav en zijn sectorgenoten. We werpen eerst eens een blik op de koersprestatie van deze aandelen. Vervolgens gaan we het hebben over de evolutie van de vrachttarieven, het effect van verschillende conflictgebieden, het effect van een mogelijke OPEC deal en ten slotte werpen we kort een blik op de fenomenale overcapaciteit. 

Koersprestatie belangrijkste rederijen:

Sinds begin dit jaar hebben deze bedrijven duidelijk redelijk zware klappen gekregen.

screenshot_923
Nodic American Traders (-40%)   Tsakos (-40%)   Euronav (-44%)   Frontline (-51%)   DHT (-52%)

Dit heeft natuurlijk allemaal te maken met de vrachttarieven die deze bedrijven krijgen om olie van punt A naar punt B te vervoeren. Deze tarieven lagen in 2016 een pak  lager dan in vergelijking met andere jaren (zie grafieken). In het afgelopen kwartaal waren ze zelfs gezakt tot het laagste punt in 3jaar tijd! Ik moet er  hier wel bij vermelden dat het 3de kwartaal normaal gezien altijd het zwakste kwartaal in deze sector is. Dit komt doordat heel wat raffinaderijen hun deuren sluiten voor onderhoud en er hierdoor minder vraag naar olie is. Dit zie je dan ook perfect op de bijgevoegde grafiek. In Q3 was er altijd een terugval.

screenshot_894

Er bestaan ook verschillende schepen qua grootte en die hebben dus ook allemaal verschillende prijzen.

screenshot_968

Ook opvallend is het feit dat we in het laatste kwartaal van het jaar telkens een stijging in de vrachttarieven zien. Dit komt doordat de raffinaderijen meer olie importeren om aan de seizoensgebonden vraag te voldoen (winterpiek).  Maar waarom lagen die prijzen in 2016 nu zoveel lager dan vorige jaren? We kunnen daar verschillende oorzaken voor opnoemen. Je hebt als grootste boosdoener, de constante overcapaciteit van tankers die de prijzen drukt. Voorts had je ook nog de wereldwijde afname van olieproductie (behalve OPEC), lagere winstmarges van raffinaderijen waardoor die minder olie importeerden, productie problemen door oorlogsconflicten in Nigeria en Libië en door de stijgende olieprijs werden er ook minder voorraden opgeslagen in tankers.

Conflictgebieden:

Sinds begin dit jaar had Nigeria, de grootste olie exporteur van Afrika, vrij veel last van de Niger Delta Avengers. Dit is een rebellengroep die zich voornamelijk focust op het opblazen van olieproductie sites en oliepijpleidingen. Op die manier trachten ze de productie van olie te saboteren. Dit is namelijk de grootste inkomstenbron van de Nigeriaanse overheid. Een dalende olieproductie hypothekeert dus Nigeria’s vermogen om ambtenaren te betalen, infrastructuur te bouwen, enzovoort. Zo hopen de Avengers dat de Nigeriaanse overheid naar hun luistert en hun eisen inwilligt.  Dit is iets waar ze dit jaar vrij goed in geslaagd waren want in het 3de kwartaal van dit jaar biechtte Nigeria de laagste productie in 20jaar op. In augustus en september hebben de Nigeriaanse overheid en de NDA dan ook gesprekken opgestart om te praten over een bestand. Dit bestand hield goed stand waardoor we in oktober en november een aanzienlijke productie boost vanuit Nigeria zagen. Ondertussen is het bestand min of meer gebroken en heeft de NDA vorige week terug enkele oliepijpleidingen opgeblazen. Dit conflict is dus redelijk belangrijk en gaan we in de komende weken dan ook extra in het oog houden.

Ook Libië had begin dit jaar vrij veel problemen door ISIS en stammentwisten. Die problemen lijken ook grotendeels opgelost sinds begin september. De grootste haven van Libië gaat zelfs binnenkort terug open zodat de eerste olietankers terug de olie kunnen opladen en ergens anders naartoe kunnen varen. Libië en Nigeria hebben dan ook al gewaarschuwd dat ze hun productie gevoelig gaan opdrijven. Dit is dan ook positief voor de vrachttarieven die olierederijen verkrijgen. Suezmax en aframax  tarieven vertoonden afgelopen weken al een redelijke uptick.

screenshot_941screenshot_934

Waarom hadden deze problemen dan een effect op de vrachttarieven? Wel, door de Nigeriaanse problemen alleen al werden er per kwartaal 20 minder leveringen gedaan dan voorheen. Er werd dus minder beroep gedaan op die olietankers. Door die problemen kwam er ook minder vraag vanuit Azië voor Libische en Nigeriaanse olie. En verschoof de Aziatische focus naar olie uit het Midden- Oosten (oa Iran). Dit had tot gevolg dat olietankers minder lang onderweg waren en dus lagere tarieven. Sinds dat het beter gaat in Nigeria en Libië zie je dan ook dat de vraag naar Iraanse olie vanuit Azië terug afneemt.  
screenshot_960
Raffinaderijen:

Een andere spelbreker dit jaar waren de raffinaderijen. Doordat er zo’n hoge olievoorraden zijn, krompen de winstmarges van de olieraffinaderijen. Hierdoor importeren deze bedrijven minder olie waardoor de olietankers minder moeten varen. Dit droeg dus bij tot lagere vrachttarieven.

screenshot_946
Ook hielp het in de VS, min of meer teleurstellende “summer driving season” niet echt waardoor de dieselvoorraden daar vrij hoog bleven. De vraag naar brandstof lag dit jaar namelijk 150000 vaten per dag lager dan een jaar eerder. Uiteindelijk hielpen verschillende orkanen een handje waardoor die voorraden wat afnamen. Ook werd er heel wat diesel geëxporteerd naar Latijns-Amerika.

screenshot_953
Hierdoor zien we nu wat stabilisatie in de winstmarges van Amerikaanse raffinaderijen. Of dit een begin kan zijn voor hogere marges kan enkel de toekomst uitwijzen. Zoals je al hebt kunnen lezen is dit een vrij complexe markt waar heel wat zaken bij komen kijken. Maar ik kan nu al vermelden dat doordat de winter voor de deur staat, de raffinaderijen meer olie zullen importeren. Ook hierdoor zien we al een lichte stijging in de vrachttarieven.

screenshot_947
Eerder had ik al vermeld dat het derde kwartaal in de tankermarkt historisch gezien het zwakste kwartaal van het jaar is en dat dit meestal komt doordat de raffinaderijen wegens onderhoudswerken hun deuren een tijdje sluiten zodat ze zich voor de winterpiek kunnen klaarmaken. Dit zie je dan ook perfect in deze grafiek:
screenshot_948
Wereldwijde olieproductie:

Eerder heb ik al eens de dalende productie van Libië en Nigeria belicht en wat voor effect dit had op de vrachttarieven van de olietankers. Hier zal ik nog heel even stilstaan bij de rest van de olieproductie. Eerst en vooral geven we wat aandacht aan de olie voorraden van de OESO landen. Zoals je kan zien zijn de voorraden historisch hoog. Maar dit is voor de doorwinterde belegger waarschijnlijk wel al algemene kennis.

screenshot_950
Er was dus dringend nood aan minder productie om de oliemarkt terug in balans te brengen. Deze productieverlaging heeft zich in verschillende regio’s min of meer doorgezet.

screenshot_942
Behalve bij de OPEC landen natuurlijk, die blijven gretig olie produceren. Waardoor ze er eigenhandig voor zorgen dat het wereldwijde aanbod niet normaliseert.

screenshot_952
Ook Rusland doet hier aan mee:
screenshot_951Hierdoor werden de inspanningen van verschillende regio’s dus teniet gedaan en bleef de wereldwijde olieproductie vrijwel stabiel. Waardoor we nog altijd met een enorm onevenwichtige markt zitten. Wat dus slecht nieuws is/was voor de olieprijs en dus voor de olietankermarkt aangezien historisch gezien nog veel boorplatformen stil liggen en olietankers steeds kortere afstanden moeten afleggen. De OPEC vergadering van 30november is in onze ogen dan ook heel belangrijk. Als de OPEC niet tot een bevriezing of vermindering komt zal dit opnieuw lagere prijzen tot gevolg hebben. Waardoor de inflatiehype van dit moment wel eens kan barsten. Maar goed, dat terzijde.

screenshot_967
Als de OPEC toch eens zou doen wat het al geruime tijd belooft, namelijk het verminderen van de productie, zal de olieprijs in eerste instantie stijgen en zullen verschillende productiesites over de hele wereld terug online komen om hun marktaandeel te herwinnen. Hierdoor zullen de olietankers dus terug langere afstanden moeten afleggen en zal dit de vrachttarieven volgens ons dan ook op lange termijn ondersteunen. Die stijging van olieboorplatformen zien we nu eigenlijk ook al doordat de olieprijs anticipeert op een productievermindering van de OPEC. Hierdoor kunnen verschillende boorplatformen nu al terug winstgevend worden en beginnen met pompen. Er zal dus meer olie vervoert moeten worden.

screenshot_954
Maar we moeten ook nog rekening houden met een minder leuk aspect van een mogelijke OPEC deal. Doordat de olieprijs kan oplopen zullen raffinaderijen in eerste instantie meer olie uit voorraden halen waardoor er op korte termijn minder vraag naar olie zal zijn. Dit is iets wat waarschijnlijk de vrachttarieven onder druk kan zetten. Een ander gevolg van een mogelijke OPEC deal is het volgende. Hetgeen wat de OPEC aan productie zou verminderen, kan makkelijk door andere regio’s worden gecompenseerd. Denk bijvoorbeeld aan de schalie olie in de Verenigde Staten van Amerika. We zien nu al een stijging in de Amerikaanse olie productie!

screenshot_959
Het is dus heel belangrijk dat de vraag op middellange termijn blijft aantrekken. Vooral vanuit China en India. Anders staan we terug bij af en hebben we opnieuw te kampen met lagere olieprijzen. Het zou zomaar eens kunnen dat de OPEC de productie niet fors genoeg terugdraait.

screenshot_966
Dit is dus een problematiek die volgens ons nog vrij lang aandacht zal vergen en hoe dan ook de oliemarkten zal blijven domineren. We zouden er zelf nog graag veel verder op ingaan maar we moeten nog een laatste aspect bespreken die druk uitoefende op de vrachttarieven.

Overcapaciteit:

Dit is misschien wel de belangrijkste reden waarom 2016 zo’n slecht jaar was voor de olie tankermarkt. Er werden opnieuw heel wat olietankers opgeleverd die in een ver verleden (toen alles er nog rooskleurig uitzag) besteld waren. Waardoor een overaanbod aan schepen ontstaat en dit de prijzen drukt. Dit jaar zullen er in totaal 322 schepen bijkomen. Volgend jaar zal volgens de verwachtingen dan ook nog een moeilijk jaar worden (zie grafiek).

screenshot_969
In vergelijking met voorgaande jaren kan u in onderstaande grafiek zien dat 2016 en 2017 uitzonderlijk zijn. Vanaf 2018 lijkt er dan uiteindelijk terug beterschap in zicht.

screenshot_970
In de komende jaren zullen ook redelijk wat schepen (261) gesloopt worden. In deze sector sloopt men als een schip +25 jaar is.  Dit in combinatie met een afname van het aantal nieuwe schepen zal in de toekomst een positieve bijdrage leven aan de vrachttarieven.

screenshot_971
Conclusie:

De voornaamste redenen van de zwakke koersprestatie van dit jaar kunnen we vinden bij de olieproductie, raffinaderijen, regionale problemen en overcapaciteit. Op korte termijn zullen de vrachttarieven wel wat herstellen door seizoensgebonden invloeden. Daarbij denken we aan extra vraag vanuit olieraffinaderijen om aan de winterpiek te voldoen. Ook kunnen slechtere weersomstandigheden een positieve bijdrage leveren. Dit valt te verklaren doordat er zich wachtrijen aan de havens kunnen ontstaan. Voornamelijk veroorzaakt door kouder weer en minder daglicht. De ontwikkelingen in Nigeria en Libië kunnen op korte termijn zowel positief of negatief veranderen. Dit moet dus verder opgevolgd worden.

Een mogelijke OPEC deal kan op korte termijn negatief zijn voor olierederijen. Maar naarmate vraag en aanbod steeds meer in balans zouden komen, zullen er meer tankers vanuit Amerika en Canada kunnen vertrekken waardoor deze vaartuigen ook langer op weg zijn. Iets wat de vrachttarieven zonder twijfel ten goede zal komen. Als we naar het overaanbod aan tankers kijken, zien we duidelijk beterschap in het verschiet. Het jaar 2017 zal op dit vlak wel een overgangsjaar worden. Maar daarna kunnen deze bedrijven de lang verwachte vruchten van hun werk beginnen plukken. Aan het begin van ons mini onderzoek stonden we vrij sceptisch tegenover deze sector omdat we redelijk wat vooroordelen hadden. Maar naarmate we ons zijn beginnen verdiepen in deze vrij interessante sector is onze mening duidelijk gewijzigd en gaan we in de nabije toekomst waarschijnlijk één van de genoemde rederijen toevoegen aan onze portefeuille. Welk bedrijf dit zal worden, moeten we wel eerst nog onderzoeken.

Wij willen ook wel benadrukken dat dit onze eigen mening is en dat het geen zekerheid is dat deze sector terug aan zal trekken. Het laatste wat we willen is dat we mensen op het verkeerde been zetten. We hopen wel dat onze sectoranalyse  wel enige klaarheid heeft kunnen scheppen. Voor de mensen die het nog niet weten: Wij posten ook regelmatig korte boodschappen op onze Facebook pagina (Market Maven). Indien u onze post kon waarderen hopen we u daar dan ook terug te zien. Tot dan!